صفحه اصلی|درباره ما|جستجوي پيشرفته|تماس با ما
معرفی مرکز
  مرکز تحقیقات عفونی اطفال به عنوان جزیی از نظام تحقیقات کشور و در چهار چوب سیاست‌های پژوهشی و بر اساس چشم انداز خود مأموریت‌هایی را در زمینه‌های رفع نیازهای بهداشتی، ارتقاء سطح سلامت جامعه، افزایش میزان تحقیقات کاربردی، بالابردن سطح علمی کشور و افزایش روحیه پژوهشگری در کادر آموزشی و فارغ التحصیلان، عهده دارد.
عنوان ها
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
نظرسنجی
از چه طریق با سایت آشنا شده اید؟

جستجو در اینترنت
نشریات
سمینارها
موارد دیگر

ساعت
خداوند سبحان حقوق مردم را بر حقوق خود مقدم داشته است٬ پس هر کس حقوق مردم را ادا نماید٬ به ادای حقوق الهی می انجامد. منبع : شرح غرر الحکم ٣/٣٧٠
اخبار >


  چاپ        ارسال به دوست

مننژیت چرکی


نویسنده: دکتر سید علیرضا فهیم زاد

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

مننژيت چيست و انواع آن كدام است؟
مغز انسان به وسيله پرده‌اي ظريف به نام مننژ پوشيده شده كه التهاب اين پرده مغزي اصطلاحا مننژيت ناميده مي‌شود. التهاب پرده مغز يا مننژيت در صورتي كه در اثر عفونت باكتريايي ايجاد شده باشد به نام مننژيت چركي و در صورت ايجاد به‌وسيله عوامل غيرباكتريايي مانند ويروس‌ها ، قارچ‌ها، انگل‌ها، داروها، تومورها و غيره به نام مننژيت غيرچركي يا آسپتيك نامگذاري مي‌شود.
معمولا در ابتدا، باكتري عامل مننژيت چركي در گلوي بيمار لانه‌گزيني (كلونيزه) مي‌كند و سپس در فرصت مناسب وارد جريان خون شده و ايجاد باكتريمي مي‌نمايد. اين باكتري موجود در خون پس از عبور از سد مغزي وارد پرده‌هاي مغزي شده و باعث واكنش شديد در پرده‌هاي مغزي و ايجاد مننژيت چركي مي‌كند.
سن، جنس و فصل شيوع مننژيت چيست؟
مننژيت چركي در هر سني ديده مي‌شود ولي عمده موارد آن در كودكان به خصوص زير پنج سالگي ديده مي‌شود و در پسرها شايع‌تر از دخترهاست. شيوع فصلي آن بيشتر در اواخر پاييز و در طول فصل زمستان و اوايل بهار مي‌باشد. بنابراين در فصل تابستان مننژيت چركي به مراتب كمتر ديده مي‌شود.
ريسك فاكتورهاي ابتلا به مننژيت چركي كدام است؟
مواردي كه در كودكان به عنوان فاكتور خطر ابتلا به مننژيت چركي محسوب مي‌گردند عبارتند از: تماس اخير با فرد مبتلا به مننژيت چركي، عدم تغذيه با شير مادر در دوران شيرخوارگي، جنس مذكر، سنين پايين عمر (كمتر از 5 سال)، نقص ايمني مانند بيماري ايدز در فرد، سابقه ضربه مغزي اخير و شكستگي استخوان جمجمه.
انتقال مننژيت چگونه است؟
نحوه انتقال بيماري از طريق شخص به شخص و از راه ترشحات تنفسي مي‌باشد. بنابراين از تماس نزديك با فرد مبتلا به مننژيت چركي تا حداقل 24 ساعت پس از شروع درمان آنتي‌بيوتيكي مناسب بايد اجتناب كرد.
سه جرم ميكروبي پنوموكوك، مننگوكوك و هموفيلوس عوامل ميكروبي شايع ايجادكننده مننژيت چركي را تشكيل مي‌دهند كه امروزه با واكسيناسيون كودكان بر عليه اين عوامل ميكروبي در بعضي كشورهاي مترقي از ميزان مننژيت چركي در اين كشورها به مراتب كاسته شده است.
علائم بيماري مننژيت چيست؟
بيماري مننژيت چركي معمولا يك بيماري حاد با سير پيشرفت بسيار سريع مي‌باشد كه در بعضي موارد مانند مننژيت‌هاي مننگوكوكي مي‌تواند در عرض 24 ساعت بيمار را به طرف شوك و كما و در نهايت مرگ پيش ببرد و در موارد ديگر سرعت سير بيماري در عرض چند روز وخيم مي‌شود.
علائم بيماري شامل يك‌سري علائم غيراختصاصي شامل تب (معمولا تب با درجه بالا)، بي‌قراري و تحريك‌پذيري، بي‌اشتهايي، استفراغ‌هاي مكرر و مقاوم، سردرد و سرگيجه و يك سري علائم اختصاصي شامل سفتي گردن، درد پشت و كمر، برجسته شدن ملاج شيرخوار، فلج اعصاب مغزي به خصوص فلج ناگهاني در ناحيه چشم و صورت و در نهايت تشنج مي‌باشد. تشنج در حدود يك سوم بيماران مبتلا به مننژيت چركي ديده مي‌شود. بنابراين هر كودك با تب و تشنج مي‌بايستي حتما از نظر احتمال وجود مننژيت چركي توسط پزشك معاينه شود.
يافته‌هاي آزمايشگاهي در بيماري مننژيت چيست؟
مهم‌ترين و تنها تست آزمايشگاهي تشخيص دقيق مننژيت در فرد مبتلا، گرفتن مايع نخاعي و آناليز و كشت آن مي‌باشد. به عنوان يك قانون كلي در هر كودك مشكوك به مننژيت (حتي با احتمال كمتر از يك درصد) مي‌بايستي مايع نخاع بيمار مورد آزمايش قرار گيرد. گرفتن مايع نخاع كودك يا به عبارتي Lumbar puncture (LP) علي‌رغم تصور عامه در صورتي كه توسط پزشك و با رعايت اصول آن گرفته شود هيچ‌گونه عارضه‌اي براي كودك به جا نخواهد گذاشت زيرا مايع نخاعي هر فرد به طور طبيعي در طي شبانه‌روز به طور مكرر توليد و باز جذب مي‌شود. بنابراين تصور احتمال عقيمي و ايجاد ضايعات عصب در مورد LP كاملا غيرعلمي و نادرست است.
افزايش گلبول‌هاي سفيد و پروتئين مايع نخاع و كاهش قند آن‌ از جمله دلايل اوليه وجود مننژيت چركي است كه پس از كشت مثبت و تعيين نوع ميكروب، تاييد نهايي صورت مي‌گيرد. انجام تصويربرداري مغز مانند CT اسكن و غيره مگر در موارد ضروري و با تشخيص پزشك در تشخيص مننژيت هيچ‌گونه نقشي ندارند.
روش درمان چيست؟
هر بيمار مشكوك به مننژيت مي‌بايستي بلافاصله به بيمارستان انتقال داده شده، بستري گردد و آزمايش مايع نخاع (LP) در اولين فرصت ممكن گرفته شود و در صورت مثبت بودن آزمايش و شواهدي از مننژيت چركي، درمان آنتي‌بيوتيكي تزريقي آغاز شود. درمان با آنتي‌بيوتيك تزريقي اساس درمان مننژيت چركي است كه مي‌بايستي هرچه سريع‌تر شروع شود و تاخير در درمان حتي براي چند ساعت مي‌تواند عوارض جبران‌ناپذيري به‌خصوص در كودكان داشته باشد. درمان آنتي‌بيوتيكي تزريقي مي‌بايستي در طول مدت درمان كه معمولا برحسب نوع ميكروب از 7 تا 14 روز متغير است ادامه يابد. بيمار مي‌بايستي حداقل براي يك روز پس از بستري و شروع درمان آنتي‌بيوتيكي و اتاق ايزوله تحت مراقبت‌هاي ضروري قرار داشته باشد. علاوه بر درمان آنتي‌بيوتيكي مناسب درمان‌هاي ديگر شامل تنظيم مايعات و الكتروليت بيمار، كاهش فشار مغزي ايجاد شده در اثر مننژيت و كنترل تشنج بيمار نيز بسيار مهم مي‌باشد.
پيامدهاي بيماري مننژيت چيست؟
بيماري مننژيت چركي بيماري بسيار وخيم و خطرناكي است كه با ميزان مرگ و مير بالا و عوارض جبران‌ناپذيري همراه است. مهم‌ترين عوارض عصبي بيماري شامل كري عصبي، كاهش بينايي و در مواردي كوري، هيدروسفالي و بزرگي دور سر، تشنجات پايدار و ايجاد صرع در سنين بالاتر و كاهش بهره هوشي و عقلي مي‌باشد. ميزان عوارض مننژيت در سنين كمتر و به خصوص زير 2 سال به مراتب بيشتر از سنين بالاتر مي‌باشد. به همين منظور اين بيماري به عنوان يك اورژانس طبي تلقي مي‌شود. لذا تشخيص و درمان به موقع آن مهم‌ترين اصل در پيش‌آگهي اين بيماران محسوب مي‌شود.
پيشگيري از بيماري چگونه است؟
در صورت وجود يك مننژيت چركي در خانواده يا محيط‌هاي (جمعي مانند مهدكودك و سربازخانه‌ها) براساس نظر پزشك افراد ديگر مي‌بايستي آنتي‌بيوتيك پيشگيري‌كننده دريافت نمايند. بنابراين گزارش، موارد مننژيت چركي مراجعه‌كننده به مراكز درماني كاملا ضروري است. چنانچه مي‌دانيم در جامعه ما قبل از سفر حج به علت وجود برخوردهاي نزديك، واكسن مننژيت مننگوكوكي به افراد تزريق مي‌گردد. البته تزريق واكسن هموفيلوس و پنوموكوك امروزه در بعضي كشورهاي پيشرفته از 2 ماهگي همراه واكسن سه‌گانه و فلج جزء واكسن‌هاي روتين درآمده است. بنابراين به نظر مي‌رسد با انجام اين واكسن‌ها در كشور مي‌توانيم ما هم آمار مننژيت چركي اين بلاي خانمان‌سوز را به‌شدت كاهش دهيم.

به اميد آن روز


٠٨:٥٦ - دوشنبه ١٦ فروردين ١٣٨٩    /    شماره : ٣٠٢    /    تعداد نمایش : ٤٠٦٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





وضعیت آب و هوا
weather.ir is down
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 30790
 بازدید امروز : 40
 کل بازدید : 728326
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 0/1091